R贸偶ne rodzaje o艂贸wk贸w potrafi膮 zaskoczy膰 spektrum swoich zastosowa艅 – wydawa艂oby si臋 jednak, 偶e w dobie b艂yskawicznie post臋puj膮cej technologii, tak wiekowe narz臋dzie odejdzie w zapomnienie. A jednak w dobie rysik贸w, tablet贸w czy kompletnych stacji graficznych ma si臋 on lepiej ni偶 dobrze- sprawd藕my zatem, czego mo偶emy si臋 o nim dowiedzie膰.

Spis tre艣ci:

Kr贸tka historia o艂贸wka

Zanim przekonamy si臋, jakie rodzaje o艂贸wk贸w dost臋pne s膮 na rynku, warto dowiedzie膰 si臋 wi臋cej o korzeniach tego znacz膮cego wynalazku. Jego nazwa, co mo偶e wydawa膰 si臋 oczywiste, pochodzi od o艂owiu 鈥 u偶ywany by艂 on do pisania w staro偶ytnym Egipcie, Rzymie a tak偶e Grecji. Jeszcze w XIV wieku arty艣ci pochodz膮cy z Europy korzystali z r贸偶nych, opartych na pr臋tach o艂owianych, cynkowych, lub nawet srebrze przybor贸w, aby uzyska膰 na p艂贸tnie po偶膮dany, szary odcie艅. W 1564 roku, w Borrowdale, uda艂o si臋 odnale藕膰 czysty grafit, kt贸ry szybko sta艂 si臋 zamiennikiem o艂owiu. Na koniec XVIII wieku, na rynku zacz臋艂y pojawia膰 si臋 rozwi膮zania, kt贸rych konstrukcja przypomina to, co znamy obecnie 鈥 wk艂ad oparty na mieszance oczyszczonego grafitu z glink膮, osadzony trwale w drewnianej obudowie. Wraz ze zu偶yciem si臋 rdzenia, ca艂o艣膰 mo偶na by艂o temperowa膰 i ponownie u偶ywa膰. Wsp贸艂czesne o艂贸wki sk艂adaj膮 si臋 z pr臋tu przygotowanego z mieszanki grafitu i kaolinu, za艣 ich opraw臋 wykonuje si臋 z drewna lub tworzywa sztucznego.

Podstawowe rodzaje o艂贸wk贸w w oparciu o ich twardo艣膰

Twardo艣膰 oraz odcie艅 o艂贸wka zale偶y od proporcji mieszanki, z kt贸rej powstaje jego wk艂ad. Je艣li przewa偶a grafit, wk艂ad jest mi臋kszy i ciemniejszy. Wi臋ksza ilo艣膰 kaolinu sprawi, 偶e b臋dzie on ja艣niejszy i twardszy.

  • W przypadku wk艂ad贸w twardych i bardzo twardych korzystamy z dziewi臋ciostopniowej skali oznaczonej liter膮 鈥濰鈥. Litera 鈥濰鈥 pozbawiona cyfry, oznacza najmi臋kszy o艂贸wek, za艣 鈥濰9鈥 najtwardszy. Twardo艣膰 o艂贸wka ro艣nie z ka偶d膮 kolejn膮 cyfr膮. Tego typu narz臋dzia pi艣miennicze znajduj膮 zastosowanie np. w specjalistycznych rysunkach technicznych, gdzie koniecznie mo偶e by膰 narysowanie cienkiej linii, lub odpowiedniego konturu.
  • Je艣li chodzi o o艂贸wki mi臋kkie, oznaczone s膮 one liter膮 鈥濨鈥. Im wi臋ksza cyfra znajduje si臋 przy tej literze, tym mi臋kszy b臋dzie jego wk艂ad. S膮 one powszechnie u偶ywane przez artyst贸w, pozwalaj膮 na wygodne rysowanie grubych linii, oraz 鈥 co bardzo istotne w przypadku takiego rysunku 鈥 艣wietnie nadaj膮 si臋 do cieniowania.
  • Pomi臋dzy twardymi i mi臋kkimi grafitami wyst臋puj膮 tak偶e rozwi膮zania po艣rednie 鈥 oznacza si臋 je literami 鈥濬鈥 oraz 鈥濰B鈥. Stanowi膮 one odpowied藕 dla u偶ytkownik贸w szukaj膮cych narz臋dzia do codziennego pisania czy prostych, amatorskich rysunk贸w. Warto pami臋ta膰, 偶e wykazuj膮 si臋 one dosy膰 du偶膮 艣cieralno艣ci膮

Jak wida膰, skala twardo艣ci jest dosy膰 obszerna i warto poeksperymentowa膰 z r贸偶nymi egzemplarzami 鈥 tylko wtedy dowiemy si臋, jaki o艂贸wek wybra膰, aby艣my byli zadowoleni.

O艂贸wek automatyczny

To chyba najnowocze艣niejszy cz艂onek 鈥瀘艂owianej鈥 rodziny. Dzi臋ki jego mechanicznej konstrukcji, mo偶emy wyci膮gn膮膰 ze 艣rodka ukryty wk艂ad, gdy odkryta jego cz臋艣膰 zacznie si臋 艣ciera膰. Wszystko odbywa si臋 za pomoc膮 wygodnego klikni臋cia i pozwala na schludn膮 oraz wygodn膮 prac臋. Grubo艣膰 jego wk艂adu waha si臋 od 0.20 mm do a偶 5.60 mm – cienkie wk艂ady u偶ywane s膮 w przypadku rysunk贸w technicznych, 艣rednie do zada艅 og贸lnych, takich jak pisanie, czy proste rysunki, za艣 najgrubsze wykorzystuje si臋 do rysowania, szkicowania oraz tworzenia grafik. Warto doda膰, 偶e w swoim czasie firma Pentel przedstawi艂a prototyp wk艂adu o grubo艣ci 0.1 mm.

Najcz臋艣ciej spotykanymi wariantami s膮 jednak te mieszcz膮ce si臋 w przedziale 0.5 鈥 09. mm.

O艂贸wek kopiowy

Specjalne, czy wr臋cz specjalistyczne narz臋dzie, kt贸rego u偶ycie wymaga艂o wcze艣niejszego zwil偶enia znajduj膮cego si臋 w nim rdzenia. Powsta艂 w XIX wieku, obecnie wyst臋puje dosy膰 rzadko. Charakterystyczn膮 cech膮 jego dzia艂ania by艂a odporno艣膰 na 艣cieranie gumk膮, wi臋c w przeciwie艅stwie do bardziej konwencjonalnych rozwi膮za艅, nadawa艂 si臋 do wype艂niania i podpisywania wra偶liwej dokumentacji. By艂 on rozs膮dn膮 alternatyw膮 dla drogich pi贸r wiecznych. Przy u偶yciu specjalnej prasy, tekst napisany tym narz臋dziem mo偶na by艂o skopiowa膰, st膮d w艂a艣nie jego potoczne okre艣lenie 鈥 kopiowy.

Bogaty 艣wiat narz臋dzi pi艣mienniczych

Na rynku dost臋pne s膮 r贸偶ne rodzaje o艂贸wk贸w 鈥 mamy do wyboru ca艂e spektrum r贸偶nych modeli, kt贸re mo偶na podzieli膰 ze wzgl臋du na twardo艣膰 czy rodzaj dzia艂ania. To nie wszystko 鈥 osobn膮 kategori膮 produkt贸w do pisania s膮 tak偶e materia艂y 聽marketingowe 鈥 o艂贸wki firmowe, zwyk艂e i automatyczne, czy tak偶e d艂ugopisy reklamowe, je艣li szukamy przybor贸w innych, ni偶 te oparte na graficie.

Je艣li przymierzamy si臋 do zakupu, musimy zada膰 sobie pytanie: Jaki o艂贸wek wybra膰, aby spe艂nia艂 on moje oczekiwania? Je偶eli przed dokonaniem transakcji uda nam si臋 przetestowa膰 chocia偶 cz臋艣膰 dost臋pnych modeli, z pewno艣ci膮 znajdziemy co艣 odpowiedniego.


Grafika:聽unsplash.com/@frankvex